Thiết kế tên thương hiệu: cách đặt tên, tạo thương hiệu và viết slogan
Thiết kế tên thương hiệu gồm hai việc: đặt một cái tên dễ đọc, dễ nhớ, chưa bị trùng, rồi trình bày tên đó thành logo chữ kèm slogan. Trước khi chốt, cần kiểm tra tối thiểu 3 nơi: tên miền, tài khoản mạng xã hội và tra cứu nhãn hiệu tại Cục Sở hữu trí tuệ. Kết quả tự tra chỉ để tham khảo.
Một cái tên hay nhưng đã có người dùng thì logo, biển hiệu, bao bì làm theo tên đó đều phải bỏ. Bài này đi theo thứ tự chủ doanh nghiệp cần: tiêu chí của tên tốt, sáu kiểu tên thường gặp, các bước tạo thương hiệu từ đầu, danh sách kiểm tra trước khi chốt, rồi đến logo tên thương hiệu, slogan và dịch vụ đặt tên thương hiệu.
Thiết kế tên thương hiệu là gì?
Cụm từ “thiết kế tên” được dùng theo hai nghĩa. Nghĩa đầu là đặt tên: tìm ra một từ hoặc cụm từ để gọi doanh nghiệp, sản phẩm. Nghĩa thứ hai là trình bày cái tên đó bằng chữ: chọn kiểu chữ, khoảng cách, màu, đôi khi vẽ lại từng nét để thành logo tên thương hiệu, còn gọi là logo chữ. Việc đặt tên phải xong trước.
Tên thương hiệu cũng không đồng nghĩa với tên doanh nghiệp trên giấy đăng ký kinh doanh. Một công ty có thể đăng ký tên pháp lý dài nhưng bán hàng dưới một tên ngắn hơn. Tên pháp lý làm thủ tục ở cơ quan đăng ký kinh doanh; tên bán hàng, nếu muốn được bảo hộ, thì đăng ký nhãn hiệu tại Cục Sở hữu trí tuệ.
Tên thương hiệu tốt cần đạt những tiêu chí nào?
Một tên tốt trước hết phải dùng được trong đời sống: khách đọc lên được, nghe qua điện thoại viết lại đúng, gõ không dấu vẫn tìm ra. Tên ngắn có lợi vì dễ đặt lên logo, biển hiệu, bao bì nhỏ và ảnh đại diện mạng xã hội. Tên dài vẫn dùng được nếu có cách gọi tắt tự nhiên, quyết định ngay từ đầu.
Tiêu chí thứ hai là khả năng đi đường dài. Tên gắn chặt với một sản phẩm hoặc một địa danh sẽ gây khó khi doanh nghiệp mở rộng ngành hàng hay mở chi nhánh ở tỉnh khác. Tên cũng cần được kiểm tra nghĩa ở thị trường định xuất khẩu. Cuối cùng, tên phải còn trống ở những nơi quan trọng: tên miền, mạng xã hội, nhãn hiệu.
Các kiểu tên thương hiệu thường gặp
Hầu hết tên thương hiệu rơi vào sáu kiểu dưới đây. Không kiểu nào hơn hẳn kiểu nào; mỗi kiểu đổi lấy một lợi thế bằng một điểm yếu. Tên mô tả giúp khách hiểu ngay doanh nghiệp bán gì nhưng dễ giống người khác. Tên tự tạo thì khác biệt rõ, đổi lại doanh nghiệp phải tốn công giải thích trong giai đoạn đầu.
Các ví dụ trong bảng là thương hiệu lớn, nêu ra để minh hoạ cách cấu tạo tên, không phải để so sánh. Doanh nghiệp nhỏ nên chọn kiểu tên theo ngân sách truyền thông: ít ngân sách thì tên có gợi ý về ngành hàng sẽ đỡ phải giải thích; có kế hoạch mở rộng nhiều ngành thì tên trừu tượng hơn sẽ ít bị bó.
| Kiểu tên | Ví dụ phổ thông | Điểm mạnh | Điểm cần cân nhắc |
|---|---|---|---|
| Tên mô tả sản phẩm | Thế Giới Di Động | Hiểu ngay ngành hàng | Dễ giống tên khác, khó mở rộng |
| Tên người sáng lập | Honda, Ford | Có sẵn câu chuyện | Phụ thuộc hình ảnh cá nhân |
| Tên viết tắt | IBM, FPT | Ngắn, dễ đặt lên logo | Không gợi nghĩa, lâu nhớ |
| Tên ghép hai từ | Vinamilk, Microsoft | Gợi nghĩa mà vẫn riêng | Dễ dài, khó đọc nếu gượng |
| Tên gợi hình (từ có sẵn ngoài ngành) | Apple, Amazon | Dễ nhớ, giàu hình ảnh | Từ thông dụng thường đã có chủ |
| Tên tự tạo (từ mới) | Kodak | Khác biệt rõ | Tốn truyền thông để tạo nghĩa |
Cách tạo thương hiệu từ đầu: 6 bước đặt tên
Tạo thương hiệu không bắt đầu bằng logo mà bằng ba câu trả lời: bán gì, cho ai, khác người khác ở điểm nào. Từ đó mới ra từ khoá gốc để đặt tên. Một buổi đặt tên thường tạo ra vài chục phương án thô, sau đó lọc dần qua tiêu chí và bước kiểm tra. Đừng vội gắn bó với một cái tên khi chưa kiểm tra xong.
Khi còn ba đến năm tên, hãy thử trong tình huống thật: đọc tên qua điện thoại, viết lên một mẫu danh thiếp, đặt cạnh tên đối thủ, hỏi vài khách quen xem họ nghe ra chữ gì. Tên vượt qua bước này mới đưa sang thiết kế. Thứ tự hợp lý là tên, rồi logo, rồi bảng màu, kiểu chữ và các ấn phẩm trong bộ nhận diện.
- Bước 1: Viết định vị trong một câu.
- Bước 2: Liệt kê từ khoá gốc về lợi ích, cảm xúc.
- Bước 3: Tạo danh sách dài theo sáu kiểu tên.
- Bước 4: Lọc theo tiêu chí, giữ ba đến năm tên.
- Bước 5: Kiểm tra tên miền, mạng xã hội, nhãn hiệu.
- Bước 6: Thử với khách thật, chốt tên chính và tên dự phòng.
Kiểm tra tên trước khi chốt: tên miền, mạng xã hội, nhãn hiệu
Bước kiểm tra giúp tránh trường hợp thiết kế xong mới phát hiện tên đã có chủ. Tên miền tra tại các nhà đăng ký tên miền, nên xem cả đuôi .vn và .com. Tên tài khoản kiểm tra trực tiếp trên Facebook, TikTok, Zalo, YouTube và các sàn thương mại điện tử định bán. Tìm thêm trên Google xem có doanh nghiệp cùng ngành dùng tên tương tự không.
Với nhãn hiệu, doanh nghiệp có thể tra cứu sơ bộ trên thư viện số về sở hữu công nghiệp của Cục Sở hữu trí tuệ. Kết quả tự tra chỉ mang tính tham khảo. Uptech không đăng ký nhãn hiệu thay khách và không tư vấn pháp lý; việc đánh giá khả năng bảo hộ và nộp đơn nên làm qua tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp.
| Hạng mục | Kiểm tra ở đâu | Cần ghi lại |
|---|---|---|
| Tên miền | Nhà đăng ký tên miền | Đuôi .vn, .com còn trống hay đã có chủ |
| Mạng xã hội, sàn bán hàng | Facebook, TikTok, Zalo, YouTube, các sàn | Tên tài khoản còn hay phải thêm ký tự |
| Tên doanh nghiệp | Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp | Có tên pháp lý trùng hoặc dễ nhầm không |
| Nhãn hiệu | Thư viện số của Cục Sở hữu trí tuệ | Nhãn hiệu trùng, tương tự trong cùng nhóm |
| Nghĩa của tên | Từ điển, người bản ngữ | Nghĩa xấu, cách đọc dễ gây hiểu lầm |
Thiết kế tên thành logo tên thương hiệu và slogan
Khi tên đã chốt, bước tiếp theo là thiết kế tên thành logo. Logo tên thương hiệu (logo chữ) dùng chính các chữ cái làm hình nhận diện, hợp với tên ngắn và khác biệt. Tên dài thường cần thêm biểu tượng để dùng ở chỗ hẹp như ảnh đại diện, con dấu. Kiểu “thiết kế không tên”, tức logo chỉ có biểu tượng, chỉ nên dùng khi thương hiệu đã quen mặt.
Slogan là câu ngắn đi kèm tên, xếp thành dòng phụ dưới hoặc bên cạnh tên; nên có thêm phiên bản logo không slogan cho kích thước nhỏ. Muốn xem thử nhanh, công cụ tạo logo miễn phí của Uptech cho nhập tên thương hiệu và khẩu hiệu, chọn bố cục “chỉ chữ”, xem trên nền sáng và nền tối. Giới hạn: biểu tượng lấy từ bộ có sẵn nên có thể trùng người khác, không phù hợp để đăng ký nhãn hiệu. Cần logo riêng thì dùng dịch vụ thiết kế; Uptech báo giá theo brief (phạm vi, số hạng mục, số phương án, số vòng sửa, thời hạn) sau buổi trao đổi đầu tiên.
Câu hỏi thường gặp
Giải đáp nhanh những điểm doanh nghiệp hay hỏi về chủ đề này.
Dịch vụ đặt tên thương hiệu gồm những gì, khi nào nên thuê?
Dịch vụ đặt tên thương hiệu trên thị trường thường gồm buổi tiếp nhận thông tin, danh sách tên đề xuất kèm giải thích ý nghĩa, kiểm tra sơ bộ tên miền và nhãn hiệu, đôi khi kèm slogan. Nên thuê khi tự đặt nhiều lần vẫn trùng hoặc khi tên sẽ in trên bao bì số lượng lớn. Trước khi ký, hỏi rõ số phương án và phạm vi kiểm tra trùng.
Chưa có tên, hoặc muốn thiết kế logo không tên thì làm được không?
Chưa có tên thì nên đặt tên trước, vì logo, tên miền và bao bì đều phụ thuộc vào tên. Logo không kèm tên, chỉ dùng biểu tượng, vẫn thiết kế được và hữu ích cho ảnh đại diện, con dấu. Thương hiệu mới nên có thêm phiên bản biểu tượng đi cùng tên.
Slogan nên viết thế nào để dễ thiết kế lên logo?
Slogan nên là một câu ngắn, đọc một hơi, nói một ý: lợi ích chính hoặc tinh thần thương hiệu. Câu càng dài, chữ trên logo càng nhỏ và càng khó đọc trên danh thiếp, tem nhãn. Nên tránh các từ so sánh tuyệt đối vì dễ vướng quy định về quảng cáo.
Tra cứu nhãn hiệu ở đâu, tra thấy trống thì có chắc đăng ký được không?
Doanh nghiệp có thể tự tra cứu sơ bộ trên thư viện số về sở hữu công nghiệp của Cục Sở hữu trí tuệ. Kết quả trống không có nghĩa là chắc chắn được bảo hộ, vì còn phụ thuộc thẩm định của cơ quan chuyên môn. Nên liên hệ tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp.
Nhận báo giá thiết kế bộ nhận diện thương hiệu theo brief
Gửi tên thương hiệu, ngành hàng, những gì đang có (logo, màu, ấn phẩm) và danh sách hạng mục cần làm. Uptech trao đổi lại để làm rõ phạm vi rồi gửi báo giá ghi cụ thể số hạng mục, số phương án, số vòng sửa và thời hạn.
- Báo giá theo brief sau buổi trao đổi đầu tiên
- Hợp đồng, nghiệm thu, hoá đơn VAT điện tử
- Bàn giao file gốc và file sẵn sàng in theo phạm vi hợp đồng
- Trao đổi tại TP.HCM, Đà Nẵng hoặc trực tuyến