Phí COD là gì? Cách tính phí thu hộ, phụ phí nhiên liệu và phí khai giá
Phí COD là phí thu hộ: khoản đơn vị vận chuyển thu của người gửi cho việc nhận tiền hàng từ người nhận rồi chuyển lại. Phí thường tính theo tỉ lệ trên tiền thu hộ, có mức tối thiểu. Ví dụ theo số mẫu 1%, tối thiểu 15.000đ: thu hộ 2.000.000đ thì phí 20.000đ; thu hộ 450.000đ vẫn tính 15.000đ.
Cước chính hiếm khi là con số cuối cùng trên hoá đơn vận chuyển. Chủ shop gửi hàng thu hộ, phòng mua hàng thuê xe ghép, người gửi lẻ ở bưu cục đều gặp ba khoản thu thêm: phí thu hộ, phụ phí nhiên liệu, phí khai giá. Bài này định nghĩa từng khoản, đưa công thức và ví dụ theo số mẫu của demo trên trang thiết kế website logistics, vận tải của Uptech.
Phí COD là phí gì, ai trả?
COD là giao hàng thu tiền: tài xế phát hàng, nhận tiền hàng từ người nhận, rồi đơn vị vận chuyển chuyển số tiền đó về cho người gửi. Phí COD, còn gọi là phí thu hộ, là tiền công cho việc cầm hộ, vận chuyển và đối soát dòng tiền này. Nó khác tiền thu hộ: tiền thu hộ là tiền hàng của người gửi, còn phí thu hộ là doanh thu của bên vận chuyển.
Trong logistics nội địa, phí COD thường do người gửi trả và được khấu trừ vào tiền thu hộ khi đối soát; hai bên có thể thoả thuận khác. Phí tính theo tỉ lệ phần trăm trên tiền thu hộ, kèm một mức tối thiểu để đơn giá trị nhỏ vẫn bù được công xử lý. Demo dùng số mẫu 1% và tối thiểu 15.000đ. Các mức này do từng doanh nghiệp tự công bố, không phải quy định pháp luật.
Ba khoản thu thêm ngoài cước chính: thu hộ, nhiên liệu, khai giá
Ba khoản có ba cơ sở tính khác nhau, nên không thể gộp thành một dòng “phụ phí”. Phí thu hộ tính trên tiền hàng. Phụ phí nhiên liệu tính trên cước chính. Phí khai giá tính trên giá trị người gửi khai báo. Một kiện nhỏ thu hộ nhiều tiền có thể có phí thu hộ cao hơn cước; một lô nặng không thu hộ thì khoản đáng kể lại là nhiên liệu.
Ví dụ dùng chung trong bảng: kiện ghép hàng đường bộ có cước chính 180.000đ, thu hộ 2.000.000đ, khai giá 5.000.000đ. Phụ phí nhiên liệu 18.000đ, phí thu hộ 20.000đ, phí khai giá 25.000đ; ba khoản cộng lại 63.000đ, bằng 35% cước chính. Tổng cước là 243.000đ, chưa gồm thuế. Đây là bộ số hiện sẵn khi mở demo tính cước, toàn bộ là số minh hoạ.
| Khoản | Là gì | Tính trên | Công thức mẫu | Ví dụ |
|---|---|---|---|---|
| Phí thu hộ (COD) | Phí nhận tiền hàng từ người nhận và chuyển lại người gửi | Tiền thu hộ | 1%, tối thiểu 15.000đ | 2.000.000đ × 1% = 20.000đ |
| Phụ phí nhiên liệu | Khoản bù biến động giá nhiên liệu | Cước chính | 10% | 180.000đ × 10% = 18.000đ |
| Phí khai giá | Phí cho việc khai báo giá trị hàng khi gửi | Giá trị khai báo | 0,5% | 5.000.000đ × 0,5% = 25.000đ |
Phụ phí nhiên liệu là gì và cách tính phụ phí nhiên liệu
Phụ phí nhiên liệu là khoản cộng thêm theo tỉ lệ trên cước chính để bù phần giá nhiên liệu biến động giữa hai lần ban hành bảng cước. Nhờ tách riêng, doanh nghiệp không phải làm lại toàn bộ bảng cước mỗi khi giá dầu đổi: chỉ sửa một tỉ lệ. Công thức: phụ phí nhiên liệu = cước chính × tỉ lệ. Tỉ lệ và kỳ điều chỉnh do doanh nghiệp tự công bố.
Ví dụ theo số mẫu: cước chính 180.000đ, tỉ lệ 10% thì phụ phí là 18.000đ. Nếu kỳ sau doanh nghiệp nâng tỉ lệ lên 12%, phụ phí thành 21.600đ, tổng cước của kiện trong ví dụ tăng 3.600đ. Trên website, tỉ lệ nên đi kèm ngày bắt đầu áp dụng. Khách doanh nghiệp ký hợp đồng theo quý thường hỏi ba điều: tỉ lệ đang là bao nhiêu, áp dụng từ ngày nào, căn cứ điều chỉnh là gì.
Phí khai giá là gì, liên quan gì đến bồi thường?
Phí khai giá là khoản người gửi trả thêm khi khai báo giá trị hàng lúc gửi, tính theo tỉ lệ trên giá trị khai. Số mẫu của demo là 0,5%: khai 5.000.000đ thì phí 25.000đ; khai 100.000.000đ thì phí 500.000đ. Ô giá trị khai báo là ô tuỳ chọn; để trống thì dòng này bằng 0đ. Hàng điện tử, mỹ phẩm, linh kiện, hồ sơ quan trọng là những nhóm hay được khai giá.
Giá trị khai thường là một căn cứ để hai bên xử lý khi hàng hư hỏng, mất mát; hạn mức bồi thường cụ thể do doanh nghiệp ghi trong trang chính sách và hợp đồng, Uptech không soạn thay. Vì vậy cạnh ô khai giá cần đường dẫn tới chính sách bồi thường và danh mục hàng không nhận. Bộ trang chính sách khai giá, bồi thường, thu hộ có từ gói website thiết kế riêng của Uptech (từ 30 triệu).
Mức tối thiểu và cách hiện từng dòng trên báo giá
Mức tối thiểu làm phí thu hộ không còn tỉ lệ thuận với tiền hàng ở các đơn nhỏ. Với số mẫu 1% và tối thiểu 15.000đ, điểm hoà là 1.500.000đ: mọi đơn thu hộ dưới mức này đều trả 15.000đ. Chủ shop bán hàng giá vài trăm nghìn cần thấy điều đó trước khi chọn dịch vụ, vì 15.000đ trên đơn 300.000đ tương đương 5% tiền hàng.
Trên màn hình kết quả, mỗi khoản là một dòng có ghi công thức, kể cả khi bằng 0đ. Demo hiện dòng phí thu hộ kèm tỉ lệ 1%, số tiền thu hộ và mức tối thiểu 15.000đ để khách tự kiểm. Cước chính cũng có mức tối thiểu theo tuyến; khi áp mức này, dòng cước chính ghi rõ là mức tối thiểu. Cách hiện từng dòng như vậy có trong công cụ tính cước của gói 80 triệu.
| Tiền thu hộ | 1% tiền thu hộ | Phí thu hộ áp dụng | So với tiền hàng |
|---|---|---|---|
| 300.000đ | 3.000đ | 15.000đ (tối thiểu) | 5% |
| 450.000đ | 4.500đ | 15.000đ (tối thiểu) | Khoảng 3,3% |
| 1.500.000đ | 15.000đ | 15.000đ | 1% |
| 2.000.000đ | 20.000đ | 20.000đ | 1% |
| 10.000.000đ | 100.000đ | 100.000đ | 1% |
Đối soát tiền thu hộ và trang tra soát cho người gửi
Đối soát là việc chốt theo kỳ: đã thu hộ bao nhiêu, trừ cước và phí bao nhiêu, chuyển trả người gửi bao nhiêu. Ví dụ một shop gửi 120 đơn chuyển phát nhanh trong kỳ, mỗi đơn cước chính 38.000đ và nhiên liệu 3.800đ, tức 41.800đ. Có 110 đơn giao thành công, mỗi đơn thu hộ 350.000đ, tổng 38.500.000đ. Phí thu hộ 110 × 15.000đ = 1.650.000đ; cước 120 × 41.800đ = 5.016.000đ. Số chuyển trả: 38.500.000 − 1.650.000 − 5.016.000 = 31.834.000đ.
Mười đơn không giao được trong ví dụ chưa tính phí hoàn; khoản này theo chính sách doanh nghiệp công bố. Người gửi cần một nơi để tự xem bảng kê theo từng mã vận đơn thay vì chờ tệp gửi qua Zalo. Tài khoản khách gửi hàng có lịch sử đơn, tra soát và đối soát tiền thu hộ thuộc gói nền tảng của Uptech (từ 120 triệu), chốt sau khảo sát. Ở gói thấp hơn, website chỉ công bố chính sách thu hộ và kỳ chuyển tiền.
- Kỳ đối soát và ngày chuyển tiền ghi trong chính sách thu hộ.
- Bảng kê theo mã vận đơn: tiền thu hộ, cước, từng khoản phí, số còn lại.
- Trạng thái từng đơn: đã giao, đang giao lại, hoàn hàng.
- Nút gửi yêu cầu tra soát cho một vận đơn cụ thể.
Màn hình xác nhận đơn vận chuyển phải hiện những dòng tiền nào trước khi khách đặt?
Phần này áp dụng cho website thật có chức năng đặt đơn trực tuyến, không áp dụng cho demo. Theo Điều 12 Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 (hiệu lực 01/07/2026), trước khi khách đặt, website phải hiện dịch vụ, thời hạn cung ứng, chi tiết số tiền phải trả gồm giá, thuế, chi phí vận chuyển và chi phí khác, phương thức thanh toán, và cho khách rà soát, sửa lại. Ba khoản thu thêm trong bài thuộc phần chi tiết số tiền đó.
Demo của Uptech là công cụ ước tính: có từng dòng cước và số ngày giao dự kiến, nhưng không có thuế và phương thức thanh toán vì không có bước đặt hàng. Màn hình xác nhận đơn với đủ các dòng tiền thuộc gói nền tảng từ 120 triệu, cùng tạo đơn và thanh toán trực tuyến. Quy định có thể thay đổi; doanh nghiệp cần đối chiếu văn bản hiện hành hoặc hỏi đơn vị tư vấn. Uptech, thành lập năm 2015, là công ty công nghệ và không tư vấn pháp lý.
Câu hỏi thường gặp
Giải đáp nhanh những điểm công ty vận tải, giao nhận, chuyển phát, chuyển nhà và kho bãi hay hỏi về chủ đề này.
Phí COD do người gửi hay người nhận trả?
Thường do người gửi trả, vì người gửi là bên thuê dịch vụ thu hộ; phí được trừ vào tiền thu hộ khi đối soát. Người gửi có thể cộng khoản này vào giá bán hoặc phí giao hàng thu của người mua. Cách phân chia là thoả thuận giữa các bên, nên chính sách thu hộ trên website cần ghi rõ ai trả, trả lúc nào.
Đơn thu hộ không giao được thì có mất phí thu hộ không?
Tuỳ chính sách từng đơn vị vận chuyển công bố: phí có thể chỉ tính khi thu được tiền, hoặc tính theo đơn đã phát sinh, và có thể kèm cước hoàn hàng. Demo chỉ tính phí thu hộ khi có nhập tiền thu hộ, không mô phỏng đơn hoàn. Doanh nghiệp nên viết rõ ba trường hợp giao thành công, giao lại, hoàn hàng trong trang chính sách.
Khi nào nên khai giá cho kiện hàng?
Khi giá trị hàng đủ cao để người gửi không muốn tự chịu rủi ro, ví dụ thiết bị điện tử, linh kiện, mỹ phẩm theo lô. Trong demo, ô giá trị khai báo là tuỳ chọn và phí mẫu là 0,5% giá trị khai. Hạn mức và điều kiện bồi thường cụ thể cần đọc ở trang chính sách và hợp đồng của chính đơn vị nhận gửi.
Tiền thu hộ bao lâu được chuyển về cho người gửi?
Theo kỳ đối soát mà đơn vị vận chuyển công bố. Người gửi nên hỏi ba điều trước khi ký: kỳ chốt số liệu, ngày chuyển tiền sau khi chốt, các khoản bị trừ trước khi chuyển. Uptech không vận chuyển hàng hoá, không làm thủ tục hải quan và không giữ tiền thu hộ; Uptech chỉ xây công cụ để doanh nghiệp vận tải đối soát với khách.
Nhận tư vấn website logistics theo bảng cước thật của doanh nghiệp
Cho Uptech biết loại hình (vận tải, giao nhận, chuyển phát, chuyển nhà, kho bãi), các tuyến chính, sản lượng vận đơn mỗi tháng và cách đang báo giá, báo trạng thái cho khách. Chúng tôi đề xuất gói phù hợp, việc nên làm trước, kèm báo giá VND, hợp đồng và hoá đơn VAT.
- Trao đổi qua hotline 0968 726 135 hoặc Zalo
- Rà bảng cước theo vùng, nấc cân trước khi báo giá
- Báo giá VND, hợp đồng, nghiệm thu, hoá đơn VAT